آخوند خراسانى قدس سره اذن نمىداده طلبه در نجف زن بگيرد و مىگفته : « طلبه در اينجا خودش شوهر لازم دارد كه تكفل نفقات او را بنمايد و خود نمىتواند شوهر ديگرى باشد » . « 1 » به آخوند خراسانى در زمان حيات و پس از آن تاكنون نيز تهمت‌هاى شرم آورى در مورد ارتباط با بريتانيا زدند ، به نظر حقير اگر كسى بخواهد از اوضاع آن زمان و از باطن آخوند خراسانى مطلع شود لازم است كتاب « سياحت شرق » را با دقت بخواند و آنگاه قضاوت كند . از آخوند خراسانى تقريبا 20 اثر برجاى مانده كه معروف‌ترين آنها حاشيه بر رسائل ، مكاسب ، اسفار و شرح منظومه و . . . ، و كفاية الاصول است . كفاية الاصول ، پس از آخوند تاكنون ، مدار درس خارج اصول است . آخوند خراسانى در بيستم ذى حجهء 1329 يك ساعت پيش از طلوع آفتاب در سن 74 سالگى ، روزى كه با قشون خوانين عرب قصد حركت به سوى ايران و جهاد با روس - كه به ايران تجاوز كرده بود - داشت ، در پى مرگى مشكوك بدرود حيات گفت . و سلام عليه يوم ولد و يوم مات و يوم يبعث حيا . و اما بعد ، مطالبى كه در نظر دارم در اين مقدمه بيان كنم طى چند بند ارائه مىدهم : 1 . براى ترجمه و شرح اثر به منابع متعددى رجوع شد كه مهمترين آنها اينهاست : تحرير الفصول ، الوصول الى كفاية الاصول ، شرح كفاية الاصول ، حواشى كفاية به‌ويژه حاشيه مرحوم مشكينى و خودآموز كفايه . 2 . شماره‌هاى مسلسل كه در متن عربى و فارسى داخل [ ] قرار دارد ، مربوط به حواشى حضرت آية الله علامه طباطبائى قدس الله نفسه الزكيه بر كفايه است كه در آينده به صورت مستقل چاپ مىشود ، ان شاء الله .

--> ( 1 ) - « سياحت شرق » آية الله سيد محمد حسن نجفى قوچانى ، صص 281 ، 294 ، 295 ، 324 ، 325 ، 326 .